Geplaatst op

De betovering van kleur

Puttertjes | doorborduren in korte columns

Tour-puttertjes zijn korte verhalen over kunst en erfgoed die zowel virtueel als werkelijk bezocht en beleefd kunnen worden.

Tour | 2 Amsterdam→Zeeland→ Gent

Kunstuitstap in Nederland en Vlaanderen Puttertjes Tour 2 De magie van Kleur


De betovering van Kleur



Met zijn buit, olieverf met een hoog kleurpigment, stapt BK (beeldend kunstenaar en echtgenoot) naar de kassa. Tussen neus en lippen door test hij mijn kleurkennis. Hoe zit het ook alweer. Niets is toch gekleurd? Kleur, dat is toch licht in verschillende golflengtes? Trillingen die in 6 kleuren uiteenvallen op belichte objecten? Ofwel de drie primaire kleuren (rood, geel en blauw) en hun mengingen (groen, paars en oranje) die in de kleurencirkel tegenover elkaar staan? Rood tegenover het met geel en blauw gemengde groen, geel tegenover het blauw en rood verkregen paars en blauw tegenover oranje, de menging van rood en geel? Complementair zodat ze elkaar versterken? Waarom is dit zo belangrijk om te weten. Nou, probeer maar eens kleuren te mengen, als je niet weet wat je doet wordt alles grijs. Kleur geeft vrijheid. Vincent van Gogh ontdekte het na het lezen van Grammaire des arts du dessin (1867) van Charles Blanc. De dynamiek van de complementaire kleurparen boeide hem bijzonder en hij vond een methode om een intensere kleur te krijgen. Herkennen wij niet direct het geel en het blauw van Vincent van Gogh?

Nu sommige musea niet meer zo overvol zijn is het wellicht tijd voor een bezoekje aan het Van Gogh Museum in de hoop dat we de werken en de kleuren van dichtbij kunnen bekijken. Op de website van het museum ontdek ik de tentoonstelling Van Gogh inspireert Steven Aalders en het werk Vergezicht, 2019. Een werk dat blijft hangen. Ik lees: ‘De Nederlandse kunstenaar Steven Aalders (1959) maakt abstracte schilderijen waarin hij werk van grote kunstenaars uit het verleden onderzoekt. Hij richt zich daarbij vooral op hun ideeën over kleur. Geïnspireerd op Vincent van Gogh maakte Aalders een werk waarin hij de kleuressentie van Vincents schilderij De oogst wil vangen.’ De belangrijkste kleuren in De oogst zijn volgens Aalders goudgeel en hemelsblauw…’ Bij het schilderij Vergezicht 2019 zette Aalders deze twee kleuren naast elkaar op een steenrode achtergrond. Het is betoverend. De kleuren gaan zo mooi samen. Daar word je stil van…

Beste moeilijk hoor, kleur. Maar waar komen kleuren eigenlijk vandaan? Tijdens mijn reizen door Nederland en Vlaanderen voor de uitgever van de Gele Bladzijden / Page Jaune Belgique passeerde ik in Zeeland en in het zuidwesten van Noord-Brabant de aanduidingen Meekrap en Wouw. Via een vroegere werkgever (textielhandelaars die reisden naar Afghanistan, Pakistan, India en China) maakte ik al kennis met de kleuren indigo, saffraan en drakenbloed. Dat er een kleurstoffenindustrie in Nederland bestond, dat wist ik niet. Meekrap wordt gebruikt als grondstof voor rood, en het blad en stengel van wouw geven een gele kleurstof. Toen ik in Antwerpen de boeken de Il Libro dell’Arte, van Cennino Cennini (1360 – 1427?) en Kleur, een reis door de geschiedenis van Victoria Finlay, en later Het geheime leven van kleuren van Kassia St Claire bemachtigde, ging er een wereld voor mij open. Het is mijn ‘Heilige Drie-eenheid’ in de zoektocht naar kleur. BK attendeert mij dan altijd nog even op het boek Kleurenleer van kunstschilder, ontwerper en docent Johannes Itten.

De gele kleur van de uitgever van de Gele Bladzijden / Page Jaune Belgique is gepatenteerd. Is een kleur voldoende onderscheidend en uniek en geschikt als merk? In 2007 claimde T-Mobile het alleenrecht op de kleur magenta en sommeerde andere bedrijven de kleur niet meer te gebruiken. Magenta is een mengkleur van rood en blauw en de complementaire kleur van groen, een kleur die je overal bij kunt gebruiken. ‘Magenta is een tovermiddel’ vertelde de kunstenaar die naast ons woonde op een landgoed onder de rook van Utrecht. Hij schreef o.a. het Boek Magenta. De flaptekst van het boek begint met de woorden: ‘Door de verf doe ik steeds een beetje magenta. Het is een van mijn geheimen. Het roze van magenta laat de kleuren gloeien. Geel wordt geler of zelfs oranje, rood wordt dieper rood. Blauw wordt intenser.’ Hij ‘vermenigvuldigde’ regelmatig schilderijen van Karel Appel en leden van de CoBrA-groep, waarbij de kleuren van het doek afspatten. Bezoek de expositie Vrijheid in kleur in het Stedelijk Museum Schiedam, en ontdek vorm, lijn en kleur…

De afgelopen ‘zonnige’ maanden heb ik mij verbaasd over de helder blauwe kleur van de hemel. Waarom is de lucht vaak blauw? Dat komt omdat het licht van de zon de rode stralen (de grootste golflengte) zo goed als rechtdoor door de dampkring stuurt, terwijl blauw en violet licht (de kleinste golflengtes) al door zeer kleine verstoringen (moleculen) worden verspreid, zodat ze voor ons blauw lijken. Einstein bewees dat moleculen van zuurstof en waterstof in de lucht al groot genoeg zijn om de blauwe stralen te verstrooien en de rest te laten gaan. Daarom zien wij de lucht vaak blauw. En wat gebeurt er tijdens een prachtige oranje zonsondergang? Luchtvervuiling en zoutdeeltjes bij zee breken de stralen af, en dan kleurt de lucht oranje of zelfs rood. Kleur is, net als geluid, een trilling en niet meer dan een interpretatie van ons brein. Ontdek via 100 design­stukken hoe licht, materie en patronen een effect hebben op kleur. Bezoek Gent en ervaar zelf de kracht van kleur.

Leven en werk van Vincent van Gogh

doorlopend in 2020 in het museum en digitaal

Vincent van Gogh (1853-1890) is een van de beroemdste Nederlandse kunstenaars. Lees over zijn leven, ontdek de boeiende themaverhalen, bekijk zijn landschappen en zelfportretten en ontdek meer schilderijen en tekeningen in de collectie. Lees meer…


Korenveld met kraaien Vincent van Gogh (1853 - 1890) Auvers-sur-Oise juli 1890 olieverf op doek 50.5 cm x 103 cm Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)
Korenveld met kraaien Vincent van Gogh (1853 – 1890) Auvers-sur-Oise, juli 1890 olieverf op doek, 50.5 cm x 103 cm Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)

Goudgeel en Hemelsblauw
Nu sommige musea niet meer zo overvol zijn is het wellicht tijd voor een bezoekje aan het Van Gogh Museum in de hoop dat we de werken en de kleuren van dichtbij kunnen bekijken. Op de website van het museum ontdek ik de tentoonstelling Van Gogh inspireert Steven Aalders en het werk Vergezicht, 2019. Een werk dat blijft hangen. Ik lees: ‘De Nederlandse kunstenaar Steven Aalders (1959) maakt abstracte schilderijen waarin hij werk van grote kunstenaars uit het verleden onderzoekt. Hij richt zich daarbij vooral op hun ideeën over kleur. Geïnspireerd op Vincent van Gogh maakte Aalders een werk waarin hij de kleuressentie van Vincents schilderij De oogst wil vangen.’ De belangrijkste kleuren in De oogst zijn volgens Aalders goudgeel en hemelsblauw…’ Bij het schilderij Vergezicht 2019 zette Aalders deze twee kleuren naast elkaar op een steenrode achtergrond. Het is betoverend. De kleuren gaan zo mooi samen. Daar word je stil van…

Van Gogh inspireert Steven Aalders

 Tentoonstelling te zien t/m 6 september 2020

De Nederlandse kunstenaar Steven Aalders (1959) maakt abstracte schilderijen waarin hij werk van grote kunstenaars uit het verleden onderzoekt. Hij richt zich daarbij vooral op hun ideeën over kleur. Lees meer…


Afb Links Steven Aalders (1959), Vergezicht, 2019, olieverf op doek. Rechts Vincent van Gogh (1853 - 1890), De oogst, 1888
Samengesteld beeld. Links: Steven Aalders (1959), Vergezicht, 2019, olieverf op doek. Rechts: Vincent van Gogh (1853 – 1890), De oogst, 1888.

Steven Aalders

Verdieping online

Steven Aalders staat bekend om zijn minutieuze handgemaakte abstracte olieverfschilderijen, waarin het erfgoed van het modernisme van Mondriaan en Amerikaanse Minimal Art is verwerkt. Zijn werk is een poging om de essentie te belichamen, om door verf licht en ruimte te creëren. Ook om de traditie van de kunstgeschiedenis opnieuw in kaart te brengen. Modernistische seriële principes zoals herhaling en gelijkheid zijn beide verbonden met oudere tradities in de westerse kunst en niet-westerse abstracte kunst. Zijn kleurgebruik weerspiegelt verschillende kleurconcepten uit het verleden. Ontdek meer…

Lees vooral ook zijn publicaties over o.a. kleur. Zie hier…


Een reis door de geschiedenis
Beste moeilijk hoor, kleur. Maar waar komen kleuren eigenlijk vandaan? Tijdens mijn reizen door Nederland en Vlaanderen voor de uitgever van de Gele Bladzijden / Page Jaune Belgique passeerde ik in Zeeland en in het zuidwesten van Noord-Brabant de aanduidingen Meekrap en Wouw. Via een vroegere werkgever (textielhandelaars die reisden naar Afghanistan, Pakistan, India en China) maakte ik al kennis met de kleuren indigo, saffraan en drakenbloed. Dat er een kleurstoffenindustrie in Nederland bestond, dat wist ik niet. Meekrap wordt gebruikt als grondstof voor rood, en het blad en stengel van wouw geven een gele kleurstof. Toen ik in Antwerpen de boeken de Il Libro dell’Arte, van Cennino Cennini (1360 – 1427?) en Kleur, een reis door de geschiedenis van Victoria Finlay, en later Het geheime leven van kleuren van Kassia St Claire bemachtigde, ging er een wereld voor mij open. Het is mijn ‘Heilige Drie-eenheid’ in de zoektocht naar kleur. BK attendeert mij dan altijd nog even op het boek Kleurenleer van kunstschilder, ontwerper en docent Johannes Itten.

Streekmuseum De Meestoof | Tholen

Tentoonstelling doorlopend te zien in 2020

In dit museum is natuurlijk aandacht voor de meekrapteelt. Hieraan heeft het museum immers zijn naam te danken. De meekrap is een plant waarvan de wortels de grondstof voor een rode kleur bevatten. Al in de 14de eeuw werd de plant in Zeeland verbouwd en verwerkt. Lees meer…


Tekening van de Meekrapplant met wortels en Tekening droogzolder meestoof. (ZB, Beeldbank Zeeland, afbeelding uit The method of cultivating madd
Tekening van de Meekrapplant met wortels en Tekening droogzolder meestoof. (ZB, Beeldbank Zeeland, afbeelding uit The method of cultivating madd)

Meekrap

Verdieping online

Benieuwd hoe meekrap wordt geteeld, en hoe de wortels na twee of drie jaar uit de grond worden gehaald, en worden gedroogd en vermalen in meestoven om er de bijzondere rode kleurstof uit te kunnen halen? Bekijk de video hier…

Een meekrapstoof of meestoof was een installatie op een landbouwbedrijf voor het drogen en verwerken van de geteelde bijwortels van de meekrap. In de meestoof werden de meekrapwortels gedroogd, gedorst, gestampt en gemalen tot poeder. Lees meer…

Meestoof Willem III in Noordgouwe werd in 1863 opgericht door een maatschap van 13 boeren en diende voor de verwerking van de meekrapwortel. Toen aan het eind van de 19e eeuw kleurstoffen kunstmatig konden worden vervaardigd, kwam de productie vrijwel geheel stil te liggen. Lees meer…

Na jaren van voorbereiding is in 2006 een nieuwe fabriek voor de verwerking van meekrap geopend in Steenbergen. Bekijk de video hier…


Claudy Jongstra | RMT

Tentoonstelling Inner Vitality en tuin te zien tot 1 november 2020

Claudy Jongtra ontwikkelt voor Rijksmuseum Twenthe o.a. een nieuwe tuin met veel verschillende soorten bloemen, kruiden en verfplanten die zij gebruikt voor het kleuren van haar wandkleden. Bekijk de video van de opening, uitleg Claudy Jongstra begint na de 35e minuut.


Expositie Rijksmuseum Twenthe Claudy Jongstra Inner Vitality afb RMT Livestream opening tentoonstelling
Opening binnentuin RMT en tentoonstelling Inner Vitality | Livestream Rijksmuseum Twenthe

Magenta en CoBrA
De gele kleur van de uitgever van de Gele Bladzijden / Page Jaune Belgique is gepatenteerd. Is een kleur voldoende onderscheidend en uniek en geschikt als merk? In 2007 claimde T-Mobile het alleenrecht op de kleur magenta en sommeerde andere bedrijven de kleur niet meer te gebruiken. Magenta is een mengkleur van rood en blauw en de complementaire kleur van groen, een kleur die je overal bij kunt gebruiken. ‘Magenta is een tovermiddel’ vertelde de kunstenaar die naast ons woonde op een landgoed onder de rook van Utrecht. Hij schreef o.a. het Boek Magenta. De flaptekst van het boek begint met de woorden: ‘Door de verf doe ik steeds een beetje magenta. Het is een van mijn geheimen. Het roze van magenta laat de kleuren gloeien. Geel wordt geler of zelfs oranje, rood wordt dieper rood. Blauw wordt intenser.’ Hij ‘vermenigvuldigde’ regelmatig schilderijen van Karel Appel en leden van de CoBrA-groep, waarbij de kleuren van het doek afspatten. Bezoek de expositie Vrijheid in kleur in het Stedelijk Museum Schiedam, en ontdek vorm, lijn en kleur…

CoBrA | Vrijheid in kleur

Tentoonstelling te zien t/m t/m 4 oktober 2020

CoBrA, vrijheid in kleur bevat ruim twintig schilderijen, enkele beelden en twee schalen van van aardewerk. Je ziet het Oerbeest en De Wilde Jongen van Karel Appel en andere topwerken van Constant, Corneille, Eugène Brands, Anton Rooskens en Lotti van der Gaag. Alle kunst komt uit de eigen collectie. Het museum kocht al aan het begin van de jaren vijftig werk van CoBrA. Lees meer…


Tentoonstelling CoBrA Vrijheid in Kleur afb Karel Appel Oerbeest 1951 Collectie Stedelijk Museum Schiedam
Karel Appel Oerbeest, 1951 | Collectie Stedelijk Museum Schiedam

Cobra Museum Amstelveen

Verdieping online

Het Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen heeft een omvangrijke collectie kunst vooral van de leden van de Cobra-beweging. Wie waren de kunstenaars in en rondom Cobra? Ontdek meer…


Design Museum Gent

Tentoonstelling te zien t/m 21 februari 2021

Waar komt kleur vandaan? Hoe maak je kleur? Wat is de impact van kleur? Voor het Van Eyck-jaar in Gent brengt het museum een grote tentoon­stelling over ­vernieuwend en divers kleurgebruik. De expo vertrekt van­uit Jan van Eycks on­­geziene ­schakeringen en laat zien wat kleur betekent voor heden­daagse designers. Lees meer…


Design Museum Gent Kleureyck Campaign image The painters palette – palette rug – 2015 atelier lachaert dhanis.psd
Design Museum Gent Kleureyck Campaign image The painters palette – palette rug – 2015 atelier lachaert dhanis.psd

Kleureyck

Verdieping online

Wandel doorheen de 8 kleurgroepen van Van Eyck in een pigmenten­parcours. Zo’n 100 design­stukken tonen je hoe licht, materie en patronen een effect hebben op kleur. Je loopt langs inspirerende kleur­experimenten uit product- & textiel­ontwerp, keramiek en glas­kunst. In een aantal onderzoeks­projecten testen ­designers hoe ze kleur kunnen ­beïnvloeden en welke invloed kleur heeft op ons. Bekijk  alvast de video hier…


L’Heure Bleue

Kunst met de nadruk op de kleur blauw | Groepstentoonstelling PLUS-ONE Gallery en Gallery Sofie van de Velde Antwerpen

9 juni – 23 augustus 2020

L’Heure bleue is het moment waarop de zon is ondergegaan, maar de nacht is nog niet gevallen | Het fenomeen van het blauwe uur vindt plaats vlak voor zonsopgang of zonsondergang wanneer een staat van natuurlijk licht raakt de lucht en maakt alles blauw | Dit schemermoment duurt slechts een paar momenten, maar het is een scharnierpunt dat bibbert van spanning . Lees meer…


Expositie l'Heure Bleue groepstentoonstelling Antwerpen PLUS-ONE Gallery Gallery Sophie van de Velde afb. Campagne
Expositie l’Heure Bleue groepstentoonstelling Antwerpen PLUS-ONE Gallery en Gallery Sophie van de Velde afb. Campagnebeeld

Verf van Oude Meesters | Old Holland Museum

Fabriek, museum en demonstraties doorlopend in 2020

Old Holland is de trotse eigenaar van de grootste collectie pigmenten ter wereld. Ze komen uit alle windstreken en zijn van alle tijden. Van sommige pigmenten is de productie ondertussen verboden. Andere klassieke pigmenten gebruiken we bij Old Holland nog altijd. Wil je ze ter plekke bekijken? Bezoek ons museum en onze fabriek. Lees meer…


Old Holland since 1664 Driebergen Pigmenten Grondstoffen voor verf | Museum
Old Holland since 1664 Driebergen | Pigmenten Grondstoffen voor verf | Afb. Old Holland

Kijk voor actuele en lopende tentoonstellingen in Amsterdam op button 500

Naar een museum | Actuele tentoonstellingen | Nu te zien in Nederland en Vlaanderen


Kijk voor actuele en lopende tentoonstellingen in Zeeland op button 500

Naar een museum | Actuele tentoonstellingen | Nu te zien in Nederland en Vlaanderen

Kijk voor actuele en lopende tentoonstellingen in Gent op button 500

Naar een museum | Actuele tentoonstellingen | Nu te zien in Nederland en Vlaanderen


Nieuwste boven | Dagelijks bijgewerkte lijst van exposities in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Nieuwste boven | Nieuwe tentoonstellingen en exposities in Nederland en Vlaanderen


Zoek op plaats van A tot Z | 500 plaatsnamen in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Zoek op plaats naar tentoonstellingen, musea, galeries en exposities in Nederland en Vlaanderen


Zoek op naam van A tot Z | meer dan 1000 musea, galeries en tentoonstellingsruimtes in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Museum en galerie zoeken op naam Overzicht musea en galeries van a tot z in Nederland en Vlaanderen


Thematentoonstellingen 2020 | 75 Jaar Vrijheid | Druk op de knop

Tentoonstellingen 75 Jaar Vrijheid 2020 exposities nu te zien


Kindertentoonstellingen | Familietentoonstellingen | Druk op de knop

Kindertentoonstellingen | Kunst kijken met kinderen | Museum jeugd


Overzicht Puttertjes | Korte verhalen over kunst en erfgoed met tips | Druk op de knop

Tentoonstellingen | Exposities | Kunst | Erfgoed Musea | Nu te zien


Cultuurtips | Museumrecensies | Museumresencent | Tentoonstellingen | Kunst en erfgoed nu te zien←tentoonstellingsagenda

←zoek museum | galerie

←zoek op plaats

←kinderen | jeugd

←nieuwste boven

←puttertjes


2016-2020 Puttertjes©