Geplaatst op

De toorts van Amersfoort

Puttertjes | doorborduren in korte columns

Over kunst en erfgoed met tips

Uitstapje naar, uitje in Amersfoort | Dagje weg met Kunst


De toorts van Amersfoort



‘Ja er komt enorm veel publiek naar deze tentoonstelling’, zegt een medewerker van Kunsthal KAdE in Amersfoort als ik belangstellend informeer naar de drukbezochte expositie op zomaar een dinsdag. ‘Iedereen die wel eens in Rome is geweest, herkent de pleinen, de plaatsen en de sferen.’ Ik knik begrijpend en met een lichte blos van schaamte verdwijn ik onopvallend tussen menigte die kreetjes slaat bij het zien van Piazza del Popolo, de Tiber met zijn bruggen en de Engelenburcht op de oever, het Piazza Navona, het Colosseum, het Sint Pietersplein, de Quirinaal, Villa Borghese, kerken, straten en de kleinere pleinen. Het feest der herkenning is in volle gang. Maar ik kom in de eerste plaats niet voor Rome, ik ben zelfs nog nooit in Rome geweest! Ik bezoek de tentoonstelling ook voor iets anders dan de nog nooit in Nederland getoonde stadsgezichten van Caspar van Wittel. Ik kom voor de Lange Jan, en dat houd ik wijselijk voor me. Maar wie is dan de Lange Jan?

De in 1627 in Amersfoort geboren Matthias Withoos schilderde in 1671 Gezicht op Amersfoort. Het werd in 2001 verworven door Museum Flehite, en sindsdien hangt het op een beetje een donkere plek in het museum. Altijd als we langs het schilderij lopen speuren we naar de voor ons zo bekende plekken. Op het grote schilderij prijkt rechts van het midden Onze Lieve Vrouwetoren. De toren heeft de bijnaam ‘Lange Jan’. Caspar van Wittel, Amersfoort 1653 – Rome 1736, was een leerling van Matthias Withoos en ook hij schilderde Gezicht op Amersfoort in ca. 1712 , maar toen zat hij al hoog en breed in Rome. Putte hij de beelden uit zijn geheugen? Deze gouache van Van Wittel is in 2017 aangekocht door Museum Flehite en ook hierop is de toren van Amersfoort te zien. Nu hangen de beide schilderijen in het uitstekend verlichte KAdE en kan ik dichtbij komen om ze goed te bekijken.

Aanleiding is de tentoonstelling MAESTRO VAN WITTEL – Hollandse meester van het Italiaanse stadsgezicht. Na tien jaar voorbereiding en veel lobbywerk keert Caspar van Wittel eindelijk terug naar zijn geboortestad, de stad van Jacob van Campen, Johan van Oldenbarnevelt, Mondriaan en Armando. Hij vertrok rond 1673 naar Rome en werd lid van de Bentvueghels onder de bijnaam De toorts van Amersfoort. Collega’s zetten hem op het spoor van de vedute, het stadsgezicht, die hij ook maakte in Venetië, Napels en Florence. Gaspare Vanvitelli, zoals de wereldberoemde kunstenaar buiten Nederland wordt genoemd, verwierf naam en faam in Italië en hij wordt daar nu in één adem genoemd met Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen. Zijn werken brengen miljoenen op. Maar keerde hij ooit terug naar Amersfoort?

Dat stond ik te bedenken toen ik, uitgeput van al dat moois, stilstond bij de veduta van het Piazza San Marco in Venetië. In Venetië ben ik gelukkig wel geweest. Een keer maar. Maar deze tentoonstelling ga ik beslist ik vaker te bezoeken. Waarom dan? Om te kijken en te vergelijken (Van Wittel en anderen toen, en Wilschut nu), om nieuwe dingen te ontdekken, en om het avontuur in aanloop naar deze bijzondere tentoonstelling te beleven (catalogus, documentaire en een website geheel gewijd aan het leven en werk van Caspar van Wittel). En dat kan allemaal in Amersfoort.

Plattegrond Amersfoort | KAdE - Flehite - Sint Aegtenkapel

Kunsthal KAdE

Maestro van Wittel – Hollandse meester van het Italiaanse stadsgezicht

Kunsthal KAdE en Museum Flehite laten Nederland kennis maken met een wereldberoemde Hollandse meester die in thuisland Nederland bij velen onbekend bleef. Caspar Adriaensz. van Wittel (Amersfoort 1653- Rome 1736), ofwel Gaspare Vanvitelli, werd geroemd en geëerd in zijn tweede vaderland Italië. Hij schilderde in de zeventiende en achttiende eeuw Rome, Napels en Venetië tot in de kleinste details en beïnvloedde beroemde Italiaanse schilders van stadsgezichten als Canaletto en Bellotto. Het overgrote deel van zijn oeuvre bevindt zich in Italiaanse, Engelse en Spaanse collecties. Met de tentoonstelling ‘MAESTRO VAN WITTEL – Hollandse meester van het Italiaanse stadsgezicht’ eren Museum Flehite en Kunsthal KAdE deze in Nederland vrijwel onbekende meester met een groot retrospectief. Lees meer…

Fotograaf Wilschut treedt in Van Wittels voetsporen

In het kader van de tentoonstelling is de Rotterdamse fotograaf Hans Wilschut gevraagd om in het spoor van Caspar van Wittel een aantal van de plekken in Rome, Napels, Venetië en Amersfoort te fotograferen die Van Wittel veelvuldig vastlegde. Sommige van die plekken zijn in essentie hetzelfde gebleven, een aantal is volledig getransformeerd. Zoals Van Wittel graag het toentertijd hedendaagse stadsgewoel in zijn stadsgezichten opnam, zal Wilschut de mens van nu in de iconische settings laten zien.

26 januari – 5 mei 2019

 


Eten en drinken

KAdECafé Eemplein | Museumcafé KAdE

KAdECafé

Het KAdECafé is de plek op het Eemplein voor een goede cappuccino/ kopje of thee, met of zonder taart. Lunchen en borrelen kan natuurlijk ook, in de zomer tevens op het terras. Lees meer…

Restaurant Dara
Dara is een kosmopolitische ontmoetingsplaats aan de Eemhaven in Amersfoort. Modern, grootstedelijk en toch ook romantisch! Dara serveert verrassende kleine gerechten – mezzes – uit verschillende streken. De verantwoorde gerechten hebben een goed prijsniveau dat u elders niet snel zult vinden. Lees meer…

Zandfoort aan de Eem

Hét stadsstrand van Amersfoort en nog véél meer. Lees meer…


Voor kinderen

KAdEStudio

KAdEStudio | Megakijkdoos

De KAdEStudio is de plek waar jong en oud terecht kunnen om zelf aan de slag te gaan met de tentoonstelling. Ervaar hoe het is om als kunstenaar te denken, te experimenteren en te maken! In de KAdEStudio staat een mega kijkdoos. Ontwerp je eigen Van Wittel-karakter met behulp van de werkbladen. Krijt, knip en plak je personage en maak het plein in de kijkdoos samen met andere bezoekers tot een bruisende plek. Lees meer…


Museum Flehite Amersfoort

Stadsbeelden

Dat de stad in al zijn facetten ook vandaag de dag een interessant en geliefd thema is voor veel kunstenaars, toont expositie Stadsbeelden. Parallel aan Maestro Van Wittel in Kunsthal KAdE, organiseert Museum Flehite deze tentoonstelling over eigentijdse stadskunst. Het is de eerste expositie van het museum na een grondige renovatie. Lees meer…

9 februari t/m 19 mei 2019


Sint Aegtenkapel 

Eline Janssens  | Collages om niet te vergeten

Groot formaat collages geïnspireerd op het perspectief -onderzoek van Casper van Wittel | Tentoongesteld in één van de oudste en mooiste monumenten van Amersfoort. Lees meer…

17 februari – 5 mei 2019


 De Lieve Vrouw

‘De Toorts: La Vita Bella di Caspar van Wittel’ | Documentaire

REGIE: Jan Snoerwang | CAST: Onno Maurer  (voice over), Albert Boersma en Jan Snoerwang (script) | GENRE: documentaire |
DUUR: 55 minuten | THEATER: De Lieve Vrouw. Lees meer…


Extra informatie

Stichting Vrienden van Caspar van Wittel

Site, geheel gewijd aan het leven en werk van Caspar van Wittel. Lees meer…


Kijk voor actuele en lopende tentoonstellingen in Amersfoort op button 500

Naar een museum | Actuele tentoonstellingen | Nu te zien in Nederland en Vlaanderen |


Cultuurtips | Museumrecensies | Museumresencent | Tentoonstellingen | Kunst en erfgoed nu te zien

puttertjes

←tentoonstellingsagenda

←nieuwste boven

←zoek op categorie

←zoek op plaats

←kinderen | Jeugd

←over puttertjes

←contact


2016 – 2019 Puttertjes©