Geplaatst op

De wereld rondomrond Raveel

Puttertjes | doorborduren in korte columns

Over kunst en erfgoed met tips

Tour 16 Roger Raveel tentoonstellingen en exposities


De wereld rondomrond Raveel


 


In Arnhem maak ik voor het eerst kennis met het werk van de Vlaamse kunstenaar Roger Raveel (1921 – 2013). Hij is dan 70 jaar en voor die gelegenheid is er in het Provinciaal Museum voor Moderne kunst in Oostende een tentoonstelling samengesteld met werken gemaakt in de jaren 1980. In 1992 wordt de tentoonstelling door het Gemeentemuseum in Arnhem overgenomen ‘omdat dit unieke overzicht zeer goed aansluit bij de vaste collectie hedendaagse kunst’.

Museum Arnhem is een van onze favoriete musea. Het gebouw ligt prachtig tussen de Rijn en de Veluwe, en de zalen zijn intiem en huiselijk maar toch museaal. Je kunt er spontaan binnenstappen voor een koffietje of een aankoop in de museumwinkel, en in de beeldentuin waan je je in het buitenland. Maar de allermooiste plek is toch wel de Rijnzaal, die kijkt adembenemend uit op de Nederrijn en het landschap in de verte.

Op dit moment wordt het museum verbouwd en klaargemaakt voor de toekomst. De enige vaste waarde binnen deze totale metamorfose is de plek, die blijft! Het is aan de architecten de taak om de intimiteit en de tijdgeest te bewaken, maar dat gaat zeker goed komen. We kijken reikhalzend uit naar de opening. Zal die wederom worden opgeluisterd met een schilderijenoptocht over de Utrechtseweg in Arnhem?

Schilderijenoptocht? Jawel, Museum Arnhem bezit een hoogwaardige collectie magisch realistische kunst uit de 20ste eeuw met werken van onder meer Pyke Koch, Raoul Hynckes, Dick Ket en Carel Willink. Na de tweede wereldoorlog raakte deze schilderstijl enigszins uit beeld, maar vanaf de jaren zestig kwam er opnieuw waardering voor het genre. Als twintig jaar later het museum een overgang wil maken van Magische Realisme naar Hedendaagse Kunst, is het werk van Raveel hét scharnierpunt.

Roger Raveel wordt wel de stichter van de van de ‘Nieuwe Visie’ genoemd. In 1979 kocht Pierre Janssen, directeur van het toenmalige Gemeentemuseum Arnhem het Raveeliaanse schilderij ‘De schilderijenoptocht van 1978 te Machelen’, van de stichting Veranneman in Kruishoutem in België. De kunstenaar wordt beschouwd als grondlegger van één van de richtingen binnen de hedendaagse figuratieve kunst waar het museum zich op richt.

In 2013 overleed Raveel in zijn woonplaats Machelen-aan-de-Leie. Vandaag, in 2021, wordt zijn 100ste verjaardag uitbundig gevierd. Het is bijna folklore, immers in 1991, 2001 en 2011 werden zijn 70st, 80ste en 90ste verjaardag gevierd met jubileumtentoonstellingen in België en Nederland. Vond Raveel ooit meer waardering in Nederland dan in zijn eigen land? Was de Amsterdamse Galerie Espace niet een van de zijn eerste en belangrijkste verkooppunten?

Roger Raveel schilderde rondomrond de ‘dingen om hem heen’ en alledaagse voorwerpen. Dat komt mij bekend voor, immers BK (beeldenkunstenaar en echtgenoot) doet dat ook. De voorwerpen die wij dagelijks gebruiken spelen vaak een rol in zijn sfeervolle schilderijen. De huis-, tuin-, en keukenschilderijen van Raveel ogen fris en eigentijds. Komt dat door de kenmerkende witte, lege vlakken? En zijn de werken van Raveel abstract of figuratief?

En hoe kwam hij eigenlijk op het idee die vlakken leeg te laten? Dat ontdekte hij toen hij zag dat ‘waar zich schaduw bevindt, de identiteit van het ding verdwijnt’. Hij zag hoe bij iemand die voorover staat, het gezicht onzichtbaar wordt. Erg mooi, als je zo kan kijken en het daarna ook kan verbeelden. Hij had de gave om de dingen om hem heen als nieuw te ervaren, en hij was van mening dat iedere generatie kunstenaars aandacht moet hebben voor de zich omringende werkelijkheid.

Organiseerde Roger Raveel met ‘De schilderijenoptocht van 1978 te Machelen‘ een heuse schilderijenoptocht? En wat is het eigenlijk, een demonstratie? De deelnemers dragen stokken met belangrijke kunstwerken of reproducties, en op de vraag wat het doel was van deze manifestatie wisten de deelnemende kunstenaars destijds geen duidelijk antwoord te geven. Was een manier om de discussie tussen abstracte en figuratieve kunst op gang te brengen? En wat doet een kopie van het schilderij de ‘Compositie met rood, geel en blauw’, uit 1930 van Piet Mondriaan in de optocht?

De wereldberoemde, in Amersfoort geboren kunstschilder en kunsttheoreticus Piet Mondriaan (1872-1944), en de favoriete schilder van mijn moeder, filterde uiteindelijk alles weg wat in zijn ogen niet essentieel was. Mondriaans theorie is dat achter het zichtbare om ons heen iets bovennatuurlijks bestaat, waarin het wezen der dingen verborgen ligt, en alleen dat bovennatuurlijke wilde hij tot uitdrukking brengen op doek. Uiteindelijk zijn abstracte werken dus helemaal niet zo abstract.

Zijn Roger Raveel en Piet Mondriaan tegenpolen? Mondriaan kwam door te denken tot resultaat, en niet door te kijken. Raveel wil dingen in tijd en ruimte zien, en zijn schilderijen eindigden zeker niet bij het kader. Zelf liet hij zich ook niet in een hokje plaatsen. En nu wordt de man die ‘ons laat kijken’, de man van het ‘witte vierkante vlak’, de man die meerdere portretten maakte van zichzelf, zijn vrouw en zijn vader, opnieuw geëerd met een jubileumtentoonstelling; RR 100. Dit keer alleen in België, maar in de toekomst zeker weer in Arnhem.

En wie weet, wordt de heropening van het vernieuwde Museum Arnhem opgeluisterd door een schilderijenoptocht met weer nieuwe generaties kunstenaars. Want zoals Raveel het in een interview zegt; ‘Aldus ben ik van oordeel dat iedere generatie kunstenaars aandacht moet hebben voor de haar omringende werkelijkheid, om hieruit met een eigentijdse geestesgesteldheid kunst te creëren, die voor de samenleving een vernieuwende impuls kan zijn’. Dat we het niet vergeten…

Roger Raveel | Een Retrospectieve

Tentoonstelling

In 2021 zou Roger Raveel (1921-2013) 100 jaar geworden zijn. Een ideale gelegenheid voor BOZAR om een grote retrospectieve aan zijn werk te wijden. Raveel wordt beschouwd als een van de belangrijkste Belgische schilders van de tweede helft van de 20e eeuw. Lees meer…

18 maart – 21 juli 2021

Maak kennis met Roger Raveel

Verdieping

Roger Raveel noemt 1948 de geboorte van zijn oeuvre. Erg vroeg begint hij zo natuurgetrouw mogelijk te schilderen, maar het Vlaams expressionisme laat hem inzien dat het ook anders kan. In 1948 vernietigt hij heel wat werken en begint hij opnieuw. Lees meer…

t/m 21 juli 2021

Roger Raveel, Gele man met karretje, 1952, Collectie Vlaamse GemeenschapRoger Raveel Museum © Raveel MDM. Foto P. Claeys en Roger Raveel, Man met ijzerdraad in tuin, 1952-1953, Collectie Vlaamse Gemeenschap/Roger Raveel Museum © Raveel – MDM. Foto: Peter Claeys


Wij Roger Raveel

Documentaire

In 2021 zou Roger Raveel (1921-2013) werd geboren in het Oost-Vlaamse dorpje Machelen-aan-de-Leie en bleef er zijn hele leven wonen. Het is dan ook daar dat documentairemakers Pieter Verbiest en Bertrand Lafontaine met de camera op pad gaan, op zoek naar getuigen die de Meester goed hebben gekend. Bekijk de documentaire op Canvas, klik hier…

te zien t/m 21 juli 2021

Meer documentaires

Wie is Roger Raveel? Bekijk het portret dat Lieven Vandenhautte maakte na het overlijden van de kunstenaar in 2013. Klik hier…


Wij Roger Raveel documentaire Canvas afb film Canvas via BOZAR Brussel

Webinar in twee delen

Webinar

Deel 1: 20 april van 19.30 tot 21 uur: presentatie door Ann Geeraerts
Deel 2: 27 april van 19.30 tot 21 uur: virtuele rondleiding door de expo in BOZAR. Klik hier…

20 en 27 april 2021


Zien, denken, schilderen

Tentoonstelling

Een gesprek met Roger Raveel. Met Zien, denken, schilderen brengt het museum een selectie schilderijen en tekeningen van Raveel uit de periode 1948-1968 in dialoog met het werk van een aantal schilders die voor de ontwikkeling van dit oeuvre incontournable zijn geweest. Lees meer…

28 maart – 18 juli 2021

Roger Raveel Museum

Roger Raveel werd op 15 juli 1921 geboren in Machelen-aan-de-Leie, een dorp nabij Gent waar hij altijd heeft gewoond en gewerkt tot zijn overlijden op 30 januari 2013. Stéphane Beel ontwierp een museum waarin de kunst van Raveel zich thuis voelt. Lees meer…

De wordingsjaren: 1941 – 1960

Schilderijen en tekeningen uit de verzameling van het Roger Raveel Museum. Lees meer…

te zien t/m 1 augustus 2021


Roger Raveel 100 afb Een paaltje, een teken van gras, enz 1962 campagnebeeld Roger Raveel Museum Machelen ad Leie

De schilderklas van Roger Raveel | mudel

Tentoonstelling

Naar aanleiding van de 100e verjaardag van Roger Raveel gaat mudel dieper in op de langdurige band van Raveel met de stad Deinze. Centraal in de expo staat zijn rol als leerkracht aan de Stedelijke Academie van Deinze. Lees meer…

12 maart – 6 juni 2021


Tentoonstelling De schildersklas van Roger Raveel Expositie Mudel afb campagnebeeld Expo


Kasteel van Beervelde

Extra Muros

Muurschilderingen in de keldergangen van het oude kasteel van Beervelde. Raveel krijgt de volledige vrijheid en begint met de realisatie van het project op 2 september 1966. Het werd voltooid in maart 1967. Lees meer…

Een Kelder als kunstwerk, lees het artikel in De Standaard, klik hier…

doorlopend in 2021


Raveelkapel

Extra Muros

Op uitnodiging van de Kerkfabriek van de Kapel Maria Hulp der Christenen in Machelen-aan-de-Leie, transformeerde Roger Raveel de bidplaats in 1993 tot een totaalkunstwerk onder de titel De religie van het leven. Het volledige interieur werd verfraaid met fresco’s, schilderijen, een grote sculptuur in keramiek en een glas-in-loodraam. Lees meer…

doorlopend in 2021


Wandelroute

Machelen-aan-de-Leie

Op deze wandeling neemt de kunstenaar je mee langs de mooiste plekjes natuur in Machelen-aan-de-Leie en laat hij je kennismaken met verschillende locaties die een grote rol gespeeld hebben in zijn leven en werk. Alle informatie en digitale route via deze link. Klik hier…

Afstand: 3,7 km
Vertrek en aankomst: Roger Raveel Museum

doorlopend in 2021


Museum Arnhem

De Schilderijenoptocht van 1978 te Machelen 

In 1979 kocht Pierre Janssen, directeur van het toenmalige Gemeentemuseum Arnhem het Raveeliaanse schilderij ‘De schilderijenoptocht van 1978 te Machelen’, van de stichting Veranneman in Kruishoutem in België. Dit kleurrijke schilderij van Roger Raveel is te zien als een samenvatting van zijn ideeën over de schilderkunst. In de vierkanten verwijst hij naar tal van kunstenaars die hem inspireerden, waaronder Giotto, Piet Mondriaan, Kazimir Malevitsj en Yves Klein.  Lees meer…

Boek en achtergrond

In Arnhem werd de Schilderijenoptocht opnieuw gedaan in het bijzijn van Roger Raveel ter gelegenheid van zijn 90ste verjaardag in 2011. Dat gebeurde bij de opening van de overzichtstentoonstelling van het werk van Raveel, ‘Roger Raveel. Even terugschouwen‘,  in het Museum voor Moderne Kunsten, nu Museum Arnhem. Speciale catalogus bij de tentoonstelling, klik hier…

Nieuwbouw Museum Arnhem

Momenteel is het museum gesloten. Kijk live mee met de verbouwing via de livestream, klik hier… Naar verwachting heropend het museum in het voorjaar van 2022. Lees meer…


Boek Roger Raveel even terugschouwen Ype Koopmans C. Blotkamp Co-auteur C. Mutsaers WBooks afb boek


Publicaties

Catalogie en Boeken

Van jongs af aan heeft Roger Raveel  tentoonstellingen gehouden in Nederland en daarom werd in de jaren 60 en 70 een mooie reeks publicaties uitgegeven door galerie Espace, die Raveel gedurende deze decennia vertegenwoordigde. Ontdek de verzamelde Roger Raveel-publicaties op www.ftn-books.com, klik hier…

doorlopend in 2021


Overzicht van alle actuele en lopende tentoonstellingen in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Naar een museum | Actuele tentoonstellingen | Nu te zien in Nederland en Vlaanderen


Nieuwste boven | Dagelijks bijgewerkte lijst van exposities in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Nieuwste boven | Nieuwe tentoonstellingen en exposities in Nederland en Vlaanderen


Zoek op plaats van A tot Z | 500 plaatsnamen in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Zoek op plaats naar tentoonstellingen, musea, galeries en exposities in Nederland en Vlaanderen


Zoek op naam van A tot Z | meer dan 1000 musea, galeries en tentoonstellingsruimtes in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Museum en galerie zoeken op naam Overzicht musea en galeries van a tot z in Nederland en Vlaanderen


Virtuele exposities en museum tours | Ontdek digitaal collecties, kunst en erfgoed en bijzondere verhalen | Druk op de knop

Virtuele Museum Tour VMT Ontdek musea en kunst digitaal Wandel virtueel door museum, galerie en expositieruimte


Kindertentoonstellingen | Familietentoonstellingen | Druk op de knop

Kindertentoonstellingen | Kunst kijken met kinderen | Museum jeugd


Overzicht Puttertjes | Korte verhalen over kunst en erfgoed met tips | Druk op de knop

Tentoonstellingen | Exposities | Kunst | Erfgoed Musea | Nu te zien


Cultuurtips | Museumrecensies | Museumresencent | Tentoonstellingen | Kunst en erfgoed nu te zien←tentoonstellingsagenda

←zoek museum | galerie

←zoek op plaats

←kinderen | jeugd

←nieuwste boven

←puttertjes


2016-2021 Puttertjes©