Geplaatst op

De magie van de realiteit

Puttertjes | doorborduren in korte columns

Over kunst en erfgoed met tips

Tentoonstellingen en exposities in Laren (NH)


Duitse expressionisten



De start van mijn bezoek aan de tentoonstelling Duitse expressionisten, voorgangers en tijdgenoten begint bij Zelfportret met sigaret van Max Beckmann. Ik bekijk de tentoonstelling dus van achter naar voren (probeer het ook eens). Maar waarom zo moeilijk doen? Zijn quote uit 1938; ‘Het gaat mij erom, de magie van de realiteit te registeren en die te vertalen in schilderkunst. Het onzichtbare zichtbaar maken via realiteit. Paradoxaal wellicht, maar de realiteit is het eigenlijke mysterie van het bestaan’, vergezelt mij al jaren, en geeft naar mijn idee, helemaal weer waar het in het leven over gaat. De Duitse expressionist Max Beckmann (Leipzig 1884 – New York 1950), wordt gezien als één van de belangrijke kunstenaars van het klassiek modernisme. In 1933 legden de nazi’s hem een tentoonstellingsverbod op, het werk werd als ‘ontaard’ beschouwd en hij vluchtte met zijn vrouw Mathilde (Quappi) naar Amsterdam om van daaruit naar Amerika te vertrekken. In zijn atelier aan het Rokin schilderde Max Beckmann in een periode van tien jaar maar liefst 280 werken, ongeveer een derde van zijn totale oeuvre. Probeerde hij met schilderen grip te krijgen op zijn leven in ballingschap?

‘Wat je hart je ingeeft, en de bron dat ben je zelf’. Singer Laren toont een bijzonder overzicht van de Duitse expressionisten uit Museum Ostwall in Dortmund, een voormalige bierbrouwerij en sinds 2010 een internationaal centrum voor kunst en creativiteit. Niet de buitenwereld maar de binnenwereld, daar ging het de expressionisten om. Kunst als uitdrukking van emotie en innerlijke beleving, weergegeven in felle kleuren, ruwe penseelstreken en krachtige vormen. Leonie Reygers (1905-1985), Duits kunsthistorica en museumdirecteur, zette zich na WOII in voor eerherstel van de moderne kunst. Zij verzamelde werk van avant-gardisten die aan het begin van de twintigste eeuw een nieuw kunsttijdperk hadden ingeluid. In 1937 waren de werken van hen en vele andere vernieuwers door de nazi’s in beslag genomen als zijnde ‘ontaard’: de zogenaamde ‘enartete kunst’. De nieuwe, revolutionaire kunst werd door de fascisten afgedaan als ‘krankzinnige fantasieën van krankzinnige kladderaars’. Dat valt o.a. te lezen op de website van Singer Laren. ‘De expressionisten provoceerden bewust en propageerden daarmee de vrijheid en individualiteit.’

Maar waarom sleep ik die quote van Max Beckmann al jaren met mij mee? Die staat gedrukt voorin de catalogus The Refined Image | Aspects of Dutch New Realist Painting. Het boek is o.a. samengesteld door Galerie Lieve Hemel uit Amsterdam, destijds de galeriehouder van BK (beeldend kunstenaar, ontwerper en echtgenoot) ter gelegenheid van een reeks tentoonstellingen in Amerika, waaronder die van ‘Dutch New Realism’ in Gallery arras 2 in de Trump Tower in New York Midtown Manhattan op de hoek van 5th Avenue en 56th street. Lees mijn column over verkiezingsmarketing in de VS in 2016, hanenei en een mailbox (klik hier). Na de oorlog vestigde Max Beckmann zich in Amerika. Eind 1950 werd werk van hem, ‘Zelfportret met blauwe jas’, geëxposeerd in het Metropolitan Museum of Art tijdens de tentoonstelling ‘America Painting Today, 1950’. Op weg naar de tentoonstelling, op de hoek van Central Park West en 69th Street, kreeg hij een fatale hartaanval. Hij stierf op 66-jarige leeftijd, op het hoogtepunt van zijn artistieke loopbaan, in vrijheid. Leven in vrijheid, is dat waar de kunstwerken in deze tentoonstelling ons aan helpen herinneren?

Schilderen is moeilijk. Het neemt je volledig in beslag. Zo ben ik misschien blind voorbij gegaan aan veel aspecten van het leven. Ik ga er trouwens vanuit dat er twee werelden zijn. De wereld van de geest en die van de politieke realiteit. Door hard te werken verdring ik de talentloze waanzin van deze tijd. Het laat je op den duur koud, dat hele politieke gangsterdom. De politiek is van ondergeschikt belang, de verschijningsvormen ervan veranderen voortdurend, afhankelijk van de behoeftes van de massa’s.’ Max Beckmann (1884-1950). Lees meer…

Plattegrond Singer Laren

Tentoonstelling | Duitse expressionisten

Deze zomer wisselt Singer Laren zijn collectie uit met Museum Ostwall in Dortmund. Duitse expressionisten, voorgangers en tijdgenoten. Een overzicht. Lees meer…

16 april t/m 25 augustus 2019


Boek | Catalogus

Duitse expressionisten | Boek, catalogus | Uitgeverij Waanders & De Kunst

Duitse expressionisten | 112 pagina’s 72 illustraties in kleur en 22 in zwart-wit | Uitgeverij Waanders & de Kunst

Dit boek toont en beschrijft een bijzondere en betrekkelijk onbekende verzameling van wereldberoemde Duitse expressionisten. De verzameling behoort toe aan Museum Ostwall in Dortmund. De basis van deze museumcollectie werd gelegd met de aankoop in 1957 van de verzameling van industrieel Karl Gröppel (1883-1962) uit Bochum, die zijn verzameling tijdens het Derde Rijk veilig had kunnen stellen. Lees meer en bestel…


Eten en drinken

Café Singer | Laren

Geniet van een Singer tea, Koffie compleet, Lunch compleet, High Wine of een High Tea in het een van de kamers of in de tuin van Villa De Wilde Zwanen, het woonhuis van het Amerikaanse echtpaar Anna en William Singer. Lees meer…


Voor kinderen

Families en Kinderen | Workshops | Speurtochten | Ateliers | Singer laren

Voor kinderen is er altijd iets te doen. Ontdek de tentoonstelling ‘Duitse expressionisten’ met een speurtocht, teken bloemen in de tuin, of ga zelf als kunstenaar aan de slag in het Singer Atelier. Bekijk hier het overzicht van onze activiteiten voor families en kinderen. Lees meer…


Geschilderde bloemen

Geschilderde bloemen | Singer Laren

De tweede zomerperiode van de door Piet Oudolf ontworpen beeldentuin, is de aanleiding voor een presentatie van bloemschilderijen uit de eigen verzameling van Singer Laren: een keuze van kunstwerken uit de periode van het Nederlandse impressionisme en modernisme. Lees meer…

21 mei t/m 25 augustus 2019


Zomer in Laren

Zomer in Laren | Kermis, markten, winkelen, cultuur en natuur

Vier de zomer in Laren en geniet volop van kermis, markten, winkelen, eten, drinken, kunst, cultuur en prachtige natuur.


Kijk voor actuele en lopende tentoonstellingen in Laren op button 500

Naar een museum | Actuele tentoonstellingen | Nu te zien in Nederland en Vlaanderen


Cultuurtips | Museumrecensies | Museumresencent | Tentoonstellingen | Kunst en erfgoed nu te zien

puttertjes

←tentoonstellingsagenda

←nieuwste boven

←zoek op categorie

←zoek op plaats

←kinderen | Jeugd

←over puttertjes

←contact


2016 – 2019 Puttertjes©