Geplaatst op

Laat je bewust in de luren leggen…

Puttertjes | doorborduren in korte columns

Tour-puttertjes zijn korte verhalen over kunst en erfgoed die zowel virtueel als werkelijk bezocht en beleefd kunnen worden.

Puttertjes Tour 5


Laat je bewust in de luren leggen…



Tijdens onze zoektocht naar een huis in Antwerpen aan het begin van deze eeuw viel het mij op dat de entrees van woningen waar wij ons oog op hadden laten vallen opvallend vaak betegeld waren met een grijs driedimensionaal zeshoekig tegelpatroon. Het gaf bij binnenkomst direct een vreemd gevoel. Waar had ik dat eerder gezien. Escher? Verwerkte hij ook niet deze betegeling zijn tekeningen? Tessela, Latijns voor een klein kubusvormig stukje klei, steen of glas, werd gebruikt om mozaïeken te leggen. Tesselaties zijn gebaseerd op herhalingen, en het vult een vlak helemaal op zonder overlappingen. Bij het zien van zo’n tegelpatroon blijft er toch altijd iets knagen, is het plat of driedimensionaal? Escher was een man van grapjes en hij observeerde de wereld zoals weinig anderen dat doen. Zo laat hij in zijn Methamorphoses vissen in vogels veranderen en kubussen in huizen, een patroon dat oneindig zou kunnen doorgaan? ‘Hij speelde met architectuur, perspectief en onmogelijke ruimtes, en hij laat zien dat de werkelijkheid wonderlijk, begrijpelijk en fascinerend is.’

De in 1898 in Leeuwarden geboren Maurits Cornelis Escher reisde in zijn jonge jaren naar Spanje en bestudeerde in het Alhambra islamitische decoraties en tegelmotieven ‘wegens grote ingewikkeldheid en meetkundige artisticiteit’. Toen Europa rond 1200 nog dom werd gehouden door de kerk, kenden Spanje en Arabië al Hogescholen en loste Fibonacci dagelijkse problemen op met behulp van algebra, gebaseerd op de verhouding van de Gulden Snede. Ai! De Gulden Snede, wat is dat ook alweer? Komt die gulden verhouding niet overal in de natuur terug, in bloemen, bomen en schelpen? Maar ook in de schilderkunst, de architectuur, de beeldhouwkust en niet te vergeten in de muziek? Is dat het grote geheim waarom wij kunst uit bijvoorbeeld de Renaissance zo mooi vinden? Is de mens de maat van alle dingen zoals Leonardo da Vinci het verbeeldt in de man van Vitruvius? En wat willen de verborgen geometrische lijnen in de bouwkunst ons vertellen? Hebben wij van nature een zekere onbewuste voorkeur voor de verhoudingen van de Gulden Snede?

Het grijs driedimensionaal zeshoekig tegelpatroon uit de Antwerpse huizen danst nog altijd in mijn hoofd. Is het gezichtsbedrog? Is het iets wat het oog waarneemt en dat door de hersenen anders geïnterpreteerd wordt? Is het een optische illusie? Ons huis op het Antwerpse Zuid had niet de gewenste tegels, maar BK (beeldend kunstenaar en echtgenoot) draaide er zijn hand niet voor om de vloeren en de wanden te beschilderen met verschillende tegelmotieven en nog veel meer. Trompe-l’oeil (bedrieg het oog) in optima forma! Je vraagt je af waar hij de fantasie vandaan haalt. Misschien komt het omdat hij in zijn jeugd regelmatig langs het huis van Escher fietste (Escher verhuisde 1941 van Ukkel bij Brussel naar Baarn). Of wellicht omdat het werk van Escher destijds omarmd werd door Amerikaanse hippies. Escher kreeg op school nooit een voldoende voor wiskunde, maar toch combineerde hij wiskunde met een raadselachtige fantasie en schiep hiermee iconen als Folly Belvédère en Methamorhoses. Of dankte BK zijn fantasie aan het feit dat hij ooit zelf over een folly beschikte?

‘Follies’ is een verzamelnaam voor allerlei bizarre en nutteloze gebouwtjes die vooral opvallen door hun eigenzinnige vormgeving. Ook dienen ze als proeftuin voor nieuwe bouwstijlen. Dit valt allemaal te lezen op de website van De Donderberggroep, een stichting die follies bestudeert. In 1993 kreeg BK, samen met een collega kunstenaar, de sleutel overhandigd van een folly in Soest (onder de rook van Baarn). Gemeente Soest had destijds besloten dat er aan de overkant van het gemeentehuis een kunstzinnig object moest komen, als tegenhanger van de carillontoren. In zijn speech, tijdens de officiële opening van de Soester folly met de bijnaam ‘Het Slakkehuis’, noemde Wim Meulenkamp, voorzitter van de Donderberggroep, het ontwerp geslaagd. ‘Het gebouwtje voldoet absoluut aan de definitie van een folly.’ Tijdens de opening ging Milly van Stiphout, oud-wethouder van de gemeente Soest en filmproducente in op het belang van fantasie, dat niet alleen nodig was voor het vervaardigen van de folly, maar ook voor kunst en andere zaken.

‘Het Slakkehuis’, ontworpen door de Amersfoortse Landschapsarchitect Dick Haver Droeze, is gebouwd in de vorm van een Babylonische Ziggoerat. Deze terrasvormige piramides werden o.a. gebruikt als observatorium. Grappig detail is dat de draairichting van ‘Het Slakkehuis’ is omgekeerd. Het spiraalt naar links. Wat doet dat met je fantasie? Had de linkshandige Escher, die als kind met rechts heeft leren schrijven en tekenen, die dubbelhandigheid niet slim gebruikt om mensen over de hele wereld te verrassen met zijn kijk op beeld en spiegelbeeld? Was Escher eigenlijk ook een surrealist zoals Magritte? Zij waren immers tijdgenoten (in hetzelfde jaar geboren) en Escher vond zijn werk interessant. Maar hij liet zich toch echt niet in de hoek van het surrealisme drukken, de stroming die zich kenmerkt door fantastische droombeelden en waar mogelijke en onmogelijke ruimtes veelal onrustig en chaotisch overkomen. ‘Eschers verbinding tussen mogelijk met onmogelijk heeft juist helderheid en structuur als uitgangspunt.’ Ontdek dat niets is wat het lijkt. Ga mee op tour 5 en merk dat je brein daarna nooit meer hetzelfde is. Durf het aan en dompel je onder in veel fantasie.

Tentoonstelling Grandioos Glas afb Miloš Balgavý, Sphere, 2002, optisch glas. Collectie Kunstmuseum Den Haag, langdurig bruikleen Stichting Modern Glas en Pavol Hlôška, Box, 2003, optisch glas, verzaagd en gepolijst, twee Australische goudklompen. Collectie Kunstmuseum Den Haag, langdurig bruikleen Stichting Modern Glas

Escher in Het Paleis | Den Haag

Tentoonstelling

Escher in Het Paleis toont permanent de wereldberoemde, fantasievolle voorstellingen van grafisch kunstenaar M.C. Escher. Lees meer…

doorlopend in 2020

Grandioos Glas | Optische glaskunst uit Tsjechië en Slowakije

Tentoonstelling

De abstract-geometrische objecten reageren sterk op licht en reflectie en nemen vanuit iedere hoek een andere vorm aan. Ze spelen met de ogen van de toeschouwer, net zoals M.C. Escher zijn toeschouwers meermaals vol verwondering laat kijken naar hetzelfde werk. Lees meer…

7 juli t/m 8 november 2020


top

M.C. Escher

Verdieping

Ontdek alles over M.C. Escher op de zeer uitgebreide website van museum Escher in Het Paleis en klik op de onderwerpen; Metamorphose I, II, III, Wandmozaïek Alhambra, Optische IllusieHerhaling, Muziek, Wiskunde, Visuele grapjes, Perspectief, Princessehof, Gulden Snede, Trompe-l’oeil, Ukkel bij BrusselBaarn, Amerikaanse hippies, Folly Belvedere, Dubbelhandigheid, Spiegeling, Surrealisme, Brieven, familiefoto’s, reisdagboeken, en agenda’s

NPO Focus

Verdieping

Hij laat vissen in vogels veranderen, kubussen in huizen en in zijn labyrinttekeningen kun je uren verdwalen. Het unieke werk van kunstenaar Maurits Cornelis Escher is wereldberoemd. Wie was Escher, wat dreef hem en waarom zijn wiskundigen zo door hem gefascineerd? De magie van het oneindige: wie was M.C. Escher? Bekijk het op NPO Focus. Klik hier…

top

Princessehof | Leeuwarden

Tentoonstelling | Bij Escher thuis

In 1898 werd Maurits Cornelis Escher, liefkozend Mauk genoemd, geboren in het Princessehof in Leeuwarden. Het nationale Keramiekmuseum brengt de wereldberoemde graficus nu terug naar zijn geboorteplek in de intieme expositie Bij Escher thuis in de kelder van het stadspaleis. Aan de hand van jeugdfoto’s en voorwerpen wordt de band tussen Escher en het Princessehof meer dan ooit duidelijk. Lees meer…

Muurschildering Leon Keer

Straatkunstenaar Leon Keer is begonnen aan een grote muurschildering in het Princessehof in Leeuwarden. Hij laat zich daarbij inspireren door het werk Hol en Bol van de wereldberoemde graficus M.C. Escher, die in 1898 in het pand geboren werd. Met zijn driedimensionale vertaling van het werk zorgt Keer voor optische illusies in de gewelfde kelderruimte van Eschers geboortehuis. Lees meer…

doorlopend in 2020

top

Museum van Illusies Maastricht

Nieuw! Museum van Illusies

Beleving

Nieuw in Maastricht en binnenkort in Brussel. Stap in de wereld van illusies! | Ben jij er klaar voor? Ontdek een intrigerende, visuele, zintuig prikkelende en educatieve ervaring van nog onontdekte illusies. Lees meer…

Ames kamer, Gedraaide kamer, Oneindige kamer, Schuine kamer, De Vortex-tunnel, Beuchet stoel, Oneindige tunnel, Echte spiegel, Stereogrammen, Kaleidoscoop, Klonen tafel, Hoofd op een dienblad, Vaas van Rubin, Hole gezichten, Draaitafels, Dubbelzinnige cilinder, Rare stok, Optische illusies en Hologrammen. Klik hier…

doorlopend in 2020

Mind Mystery | Horst

Beleving

Een park vol illusies en rariteiten. Mind Mystery, hét themapark gevuld met optische illusies en rariteiten. Met meer dan 100 optische illusies, trucjes, activiteiten en bezienswaardigheden. Klik hier…

doorlopend in 2020

top

Victor Mids in Museum Catharijneconvent

Video

Kijk mee met een spetterend live optreden van illusionist Victor Mids in Museum Catharijneconvent. De klassieke vorm van goochelen achter zich latend, demonstreert Victor de inzichten die schuil gaan achter zijn unieke illusies en (interactieve) neuropsychologische experimenten. Klik hier…

top

30 jaar Optische Fenomenen

Verdieping en webshop

Al vanaf 1987 is Optische Fenomenen dé nieuwsbron voor alles op het fascinerende vlak van optische illusies, 3D, anamorfosen, holografie, kunst, wetenschap en literatuur over het onderwerp. Ontdek naast een informatief en actief blog de verrassende unieke webshop met bijzondere geschenkartikelen, boeken, tijdschriften, bankbiljetten en postzegels. Lees meer…

Illusionistische kunst van Jos de Mey

Kunstboek

‘Hij nam absoluut geen genoegen met een verkeerde kleur, lijn, vlakvulling, lichtinval en schaduw. Zelfs de lijst om het schilderstuk werd door hem nauwkeurig geselecteerd in relatie tot de voorstelling op het schilderij…”. Een omvangrijk kunstboek over het leven en het werk van Belgische kunstschilder Jos de Mey (1928-2007) uit Zomergem. Klik hier…

top

Rijksmuseum Boerhave

Beleving | Spelen met wiskunde

Wat hebben een fotomodel, formule-1 coureur en muzikant met elkaar gemeen? Wiskunde! Wiskunde is écht overal. Maak zelf een draaikolk en bouw je eigen brug. Ontdek hoe geluid eruitziet en speel als een kunstenaar met perspectief. Kom naar de doe-tentoonstelling in Rijksmuseum Boerhaave! Klik hier…

top

Folly Belvedere | Escher

Video

M.C. Escher’s ‘Belvedere’ animatie | De animaties zijn gemaakt voor een grote overzichtstentoonstelling in 1998 in de “Kunsthal” in Rotterdam. FCC / Wennekes Multimedia was het bedrijf dat deze ‘virtuele belevingen’ van een deel van het werk van Escher ontwikkelde. Klik hier…

top

Tenstoonstelling CIVA Elsene Brussel Expositie Belgische Follies afb Fabriekjes in het domein van Scy Foto M. Mathy

Belgian Follies | CIVA  Brussel

Tentoonstelling

Gedrochten, ruïnes, tempels, belvedères, piramides, obelisken, grotten, het zijn allemaal stijlfiguren die de architectuur inspireren in het langetermijnperspectief van het menselijke avontuur… Over de geschiedenis van parken met follies en de bouw van paviljoenen, kiosken en priëlen in de loop van de eeuwen. Lees meer…

21 augustus – 11 oktober 2020

Neem alvast een kijkje, klik op de afbeeldingen om te vergroten


top

Folly ‘Het Slakkehuis’

‘Het Slakkehuis’, ontworpen door de Amersfoortse Landschapsarchitect Dick Haver Droeze. Mixed Media Installatie ontworpen en uitgevoerd door Bert Kinderdijk BK, ter gelegenheid van de opening van ‘Het Slakkehuis’. Klik op de afbeeldingen om te vergroten

top

de Donderberggroep 

Stichting voor Follies, Tuinsieraden en Vermaaksarchitectuur in Nederland en België

Verdieping

Ontdek torens en kastelen, tempels en koepels, huis(jes), rustieke architectuur, vermaaksarchitectuur, bouwstijlen, zelfbouw- en kunstenaarsfollies en nog veel meer over follies in Nederland en België. Lees meer…

top

Expositie Cobra Museum Amstelveen This is Surrealism The Boijmans Masterpieces afb Salvador Dali Mae West Lips Sofa 1938

Cobra Museum | Amstelveen

Tentoonstelling

THIS IS SURREALISM! THE BOIJMANS MASTERPIECES

Bewonder de collectie surrealisten van Museum Boijmans Van Beuningen. Alle werken uit deze tentoonstelling zijn afkomstig uit de unieke en wereldberoemde collectie surrealisme van Museum Boijmans Van Beuningen. Deze is bijeengebracht vanaf de jaren 60. Lees meer…

1 juni – 27 september 2020

top

Museum Boijmans Van Beuningen

Video

Renilde Hammacher-van den Brande over Dalí

Renilde Hammacher-van den Brande (Edegem, 31 maart 1913 – Brussel, 10 december 2014) bracht vanaf de jaren zestig het Surrealisme naar Nederland. Zij was vooral bekend als hoofdconservator moderne en hedendaagse kunst van het Museum Boijmans van Beuningen, een functie die ze van 1962 tot en met 1978 vervulde. In die hoedanigheid kocht ze werken aan van gerenommeerde kunstenaars als Mark Rothko, Man Ray, Salvador Dalí en René Magritte. Ook organiseerde ze tentoonstellingen met werken van Dan Flavin, David Hockney en Joe Tilson. Klik hier…

top

Magritte Museum | Brussel

Tentoonstelling

Dit museum toont de grootste verzameling van de bekende surrealistische kunstenaar ter wereld. Duik in het poëtische en mysterieuze universum van René Magritte en (her)ontdek zijn schilderijen, gouaches, tekeningen, geschilderde objecten, maar ook publicitaire affiches, muziekpartituren, foto’s en films! Lees meer…

doorlopend in 2020

Verdieping

Ontdek het ontstaan van het museum , de collecties, het surrealisme en René Magritte. Lees meer…

 René Magritte Museum | Jette

Verdieping

Bezoek het voormalig appartement van René Magritte in Jette (Brussel), dat met het originele meubilair gerestaureerd is. Op de twee bovenverdiepingen van het huis is een biografische tentoonstelling ingericht… Lees meer…

doorlopend in 2020

top

Teun Hocks

Beleving

‘Het universum van Teun Hocks ( Leiden, 1947) is melancholisch, surrealistisch, humoristisch en vervreemdend…’ Bekijk de video ‘Zonder tekst‘ gemaakt door Pieter Verhoeff van Hollandse Meesters. Klik hier…

Bekijk het werk van Teun Hocks. Klik hier…

top

Sacrale geometrie

Boek | Verborgen Lijnen in de bouwkunst

‘…Vooral in gotische kathedralen en later in de Renaissance maar ook in het Paleis op de Dam zien we in de architectuur deze sacrale geometrie tot in de kleinste details verwezenlijkt…’

top

Virtuele en Digitale tour Vrijmetselaarij Museum Den Haag Luuk Heezen Vlog afb Museumkaart

Vrijmetselarij Museum | Den Haag

Beleving 

De vrijmetselarij  brengt veel samen dat de moeite van het weten waard is. De rituelen vormen een wegwijzer naar bronnen van wijsheid waaronder de sacrale geometrie. De symboliek van de vrijmetselarij  is ontleend aan de kathedralenbouw en het toen geldende leerstelsel van leerling, gezel en meester. Achter de gesloten deuren van de Tempel krijg je aan de hand van persoonlijke verhalen inzicht in de rituele praktijk. In deze Werkplaats stap je even in een totaal andere belevingswereld. Lees meer…

doorlopend in 2020

Bibliotheek | Verdieping

De historische bibliotheek van de Orde is één van de grootste en belangwekkendste bibliotheken ter wereld op het gebied van vrijmetselarij. Lees meer…

Belgisch Museum voor Vrijmetselarij | Brussel

Beleving

Dit elegante herenhuis werd tussen 1760 en 1770 gebouwd, waarschijnlijk volgens de plannen van de grote architect Laurent-Benoît Dewez. Het huis Dewez illustreert treffend het oeuvre van een architect die in Italië de knepen van het Italiaanse neoclassicisme had geleerd. Rondleidingen met gids. Lees meer…

doorlopend in 2020

Het museum neemt deel aan erfgoeddagen op 19 en 20 september 2020. Lees meer…

top

Expositie Da Vinci Museum Abdij van Tongerlo Het laatste avondmaal

Abdij van Tongerlo | Da Vincimuseum

Tentoonstelling | Het laatste avondmaal

Sedert 1545 is de Abdij van Tongerlo abdij in het bezit van een kostbaar doek: de meest getrouwe en mooiste replica van het Laatste Avondmaal, dat Leonardo da Vinci schilderde in de eetzaal van het klooster Santa Maria delle Grazie te Milaan. Bezoek dit bijzondere kunstwerk en ga op zoek naar de verborgen geometrische lijnen. Lees meer

top

Bo Vickery | De ‘Belgische Dan Brown’

Boek | Niets is wat het lijkt. Het witte dorp

Wat als een klein dorp in West-Vlaanderen een eeuwenlang geheim verbergt? Als eeuwenoude legendes samenkomen in West-Vlaanderen, Zeeland en Henegouwen? Ontdek wat Bo Vickery schrijft over o.a. de verborgen geometrische lijnen van het ‘Laatste Avondmaal van Da Vinci’ in het boek ‘Niets is wat het lijkt. Het witte dorp’? Lees meer…

Rondleidingen

Via vzw Cunamo worden er rondleidingen georganiseerd waarbij Bo Vickery toelichting geef in de kerk van Lissewege over wat er in het boek ‘Niets is wat het lijkt. Het witte dorp‘ staat. Plus nog een aantal extra weetjes, verborgen symboliek en legendes. Lees meer…

top

Overzicht van alle actuele en lopende tentoonstellingen in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Naar een museum | Actuele tentoonstellingen | Nu te zien in Nederland en Vlaanderen


Zoek op plaats van A tot Z | 500 plaatsnamen in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Zoek op plaats naar tentoonstellingen, musea, galeries en exposities in Nederland en Vlaanderen


Overzicht Puttertjes en Tour-puttertjes | Korte verhalen over kunst en erfgoed met tips | Druk op de knop

Tentoonstellingen | Exposities | Kunst | Erfgoed Musea | Nu te zien


Nieuwste boven | Dagelijks bijgewerkte lijst van exposities in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Nieuwste boven | Nieuwe tentoonstellingen en exposities in Nederland en Vlaanderen


Zoek op naam van A tot Z | meer dan 1000 musea, galeries en tentoonstellingsruimtes in Nederland en Vlaanderen | Druk op de knop

Museum en galerie zoeken op naam Overzicht musea en galeries van a tot z in Nederland en Vlaanderen


Virtuele exposities en museum tours | Ontdek digitaal collecties, kunst en erfgoed en bijzondere verhalen | Druk op de knop

Virtuele Museum Tour VMT Ontdek musea en kunst digitaal Wandel virtueel door museum, galerie en expositieruimte


Kindertentoonstellingen | Familietentoonstellingen | Druk op de knop

Kindertentoonstellingen | Kunst kijken met kinderen | Museum jeugd


Thematentoonstellingen 2020 | 75 Jaar Vrijheid – ruim 100 exposities | Druk op de knop

Tentoonstellingen 75 Jaar Vrijheid 2020 exposities nu te zien


Cultuurtips | Museumrecensies | Museumresencent | Tentoonstellingen | Kunst en erfgoed nu te zien←tentoonstellingsagenda

←zoek museum | galerie

←zoek op plaats

←kinderen | jeugd

←nieuwste boven

←puttertjes


2016-2020 Puttertjes©